Bi xr hatin ser PDK-XOYBUN; wiha, di xizmeta, Kurd  Kurdistan daye : Pirojeya Kurdistana Mezin, Pirojeyn Abor  Avakirin, Pirojeyn Cand  Huner, Lkolna Droka Kurdistan, Perwerdeya Ziman Kurd, Perwerdeya Zann  Syas, Weana Malper  TV yn Kurdistane.
         
                Kurdish   |   Turkish   |   Engilsh  |   German

Menu
  • Rpela Ser
  • Nivskarn Xoybun
  • Nivskarn Mvan
  • Drok Kurd
  • Nexi Kurdistan
  • Belavok Lgern
  • Cand Huner
  • Helbestn Gel
  • Forum
  • Ankt
  • Nuce
  • Album
  • Slayd Show
  • Muzka Kurd - 1
  • Muzka Kurd - 2
  • Kovara Xebat Vejn
  • Kovara Xoybun
  • Pelgeyn bi Kurd
  • Perwerdeya Siyas
  • Malpern Kurdan
  • Li ser me
  • Arsiva Nceyan
  • Nivs & Ne Bine
  • Game-Cilp- ListikN
  • Game - 36KurdishTV

  • Nivskar

    Ali Cahit Kirac

    Belavok
  • Belavokn Me
  • PDK- ARSIV
  • Belavokn We
  • Ariva Xoybun
  • Ariva Niviskaran
  • Niviskarn Derkir

  • Helbest
  • Ehmed Xan
  • E. Xan - Memozn
  • Mela Ahmed Cizr
  • Dwana Melay Cizr
  • Feqy Teyra
  • Celadet El Bedirxan
  • Cgerxwn
  • Ciwan Abdal
  • Osman Sebr
  • Al Caht Kira
  • Feqr Ehmed
  • Ahn Zozan
  • Abdullah Karabag
  • Al Kolo
  • Armanc Nerwey
  • Aydin Coun
  • Aydin Orak
  • Agir Abad
  • Bihr Bnij
  • Dildar smail
  • Ezz Xemcivn
  • Feth Gezney
  • Felemez Akad
  • Hemre Reo
  • Hwa Qasim
  • Hindirn Gull
  • Hekm Xlex
  • Hejar Kurd
  • Hekm Xlex
  • Husn M. Hebe
  • Amade Dive !!!!
  • Leyla emmo
  • Kiyaksar Temir
  • Kon Re
  • Kovan Sind
  • Kal Kurds
  • Mehmed obanoxlu
  • Mehd Mutlu
  • M.Kew Dilxr
  • Mihemed Salih Al
  • T Amadekirin !!!!
  • Navser Botan
  • Nhad Temir
  • Royar Tirbesipy
  • Seyday Dilmeqes
  • Sebr Botan
  • Sediq Sindav
  • Seyid Feysel Mojtev
  • ivan Perwer
  • engal Osman
  • Seyda y Ar
  • smet Dax
  • . Xell xmusoglu
  • FeyzulleKhaznawi
  • Xizan lan
  • Y. Sebri Qamilok
  • Helbestn We
  • Helbest Stran We
  • Helbest Stran Gel
  • Helbest Bperde-1
  • Helbest Bperde-2
  • Helbest Bperde-3
  • Helbest Bperde-4

  • Droka Kurdistan
  • Droka Kurd
  • Kronolij
  • Imp. Med
  • 200 Sal daw
  • Mervaniyan
  • Cum. Mahabad
  • Serhildann Kurdan
  • Serokn Kurdan
  • Kerkuk Kurdistane
  • Nasna Kurdistan

  • Cand, Huner
  • Pken 1
  • Pken 2
  • Crok
  • Byern Drok
  • Gotinn bapra
  • Tistonek
  • Dlok
  • Durik
  • Henek
  • Kilp Vdeoy Kurd
  • Pirs, Bersv Pken
  • and huner tit
  • Xwarinn Kurda
  • Sitran, Def Zurne
  • Lztik, Spielen, Game
  • Listikn Zarokan
  • Kincn Kurda
  • Edebyata Kurd
  • Ziman Me
  • Perwerda Ziman
  • Perwerda Civana
  • Perwerda Zarok
  • Zarok
  • Qutya Muzk-3

  • Nivsn Siyas
  • Kurdistana Serbixwa
  • Rzname & Program
  • Projeyan

  • Rojane
  • Serxwesi
  • Biranin
  • Pirozbahi
  • Daxuyani
  • Sirove
  • Lekolin
  • Roj buyn proz be
  • Roportaj
  • Agahdar
  • Bang - Pwaz
  • Daxwaz
  • Xebatn me
  • Wesiyetname
  • ermezar
  • ah abun
  • irgat - Yekit
  • Name ( Mektup )
  • Dtin Raman we
  • Civn Semner
  • Ji Raya Git Re
  • Xone, Xwene

  • Jina Kurd
  • Tekoina Siyasi
  • Tehdeyyen Siyasi
  • Tehdeyyen Civaki
  • Daxwazen We
  • Perwerde
  • Tenduristi

  • OL
  • Ola zd - Agahdar
  • Ola zd - Nasn
  • Ola zd - Wne
  • Ola Zerdet
  • Ola Cih - Nivs
  • Ola Cih - Wne
  • sa Mesh - Jesus
  • Bibel & Jesus - Film
  • Ola slam - Nivs
  • Ola slam-Mewlud

  • Survey
    Hun dixwazin di v malperde zdetir ci bibnin?

    Syaset
    Ne, Radyo, TV
    Droka Kudistan
    Cand & Huner
    Muzka Kurd
    Wne ( Foto )
    Nivskarn Kurd
    Ziman Kurd
    Pirtk Kovar
    Helbestn Kurd
    Dibistana Kurd
    Anskloped



    Encama Pirsn
    Pirsnn me

    Dengdan: 42771
    Nirxandin: 0

    PDK - Slide Show
  • Barzani Slide Show
  • PDK Slide Show 1
  • PDK Slide Show 2
  • PDK Slide Show 3
  • PDK Slide Show 4
  • PDK Slide Show 5
  • PDK Slide Show 6
  • PDK Slide Show 7
  • PDK Slide Show 8
  • PDK Slide Show 9
  • PDK Slide Show 10
  • PDK Slide Show 11

  • Di dirokede iro
    Rojek wek ro...

    Slide Show – Xoybun

    Muzka Kurd – 1

  • Muzka Kurd - 1

  • Muzka Kurd – 2
  • Muzka Kurd - 2

  • Photo Gallery–Xoybun

    Foto & Animasyon
  • Nana Azady
  • Tekongern Kurda
  • Wene ( Foto ) - 1
  • Wene ( Foto ) - 2
  • Flaman Logo
  • Anmasyon
  • Lztik-Spielen-Game

  • Projeyn Kurd
  • Projeyn Kurd

  • Lgerin / Link
  • Malpern Lgerin

  • TV'yn Kurdistan .
  • Kurdistan TV - Zind-1
  • Kurdistan TV - Zind-2
  • Zagros TV - Zind
  • Kurdistan TV
  • Kurdsat - Zind - 1
  • Kurdsat - Live
  • Roj - TV - Zind - 1
  • Roj - TV - Zind - html
  • Roj - TV - Zind - swf
  • MMC - TV
  • XOYBUN - TV
  • n ah - TV
  • zid - TV / Zind
  • Malpera zid-TV/Zind
  • Rojava - TV
  • KNN - TV
  • Rojhelat- TV
  • Zagros - TV
  • Komala - TV
  • Kurd-1 TV - Zind
  • Tishk - TV
  • Vn - TV
  • Newroz - TV
  • Zaza TV-Flash-Player
  • Zaza-TV-Media-Player
  • Zaza TV

  • Paltalk Download
  • Paltalk Download

  • Reklam
  • Hunermendn Kurd
  • Karmendn Kurd
  • Kirna Titan
  • Firotina Titan

  • Radio Xoybun
    Radio Xoybun - Deng Vejn , Amade Dibe !

    Ansklopedya Xoybun
    Ansklopedya Xoybun A B, Amade Dibe !

    Part Rxistin


    Medya Kurd, Ereb, Tirk
    Bij Kurd  Kurdistan
    Malpern Kurd, Y
  • Poltk-Civak-Huner.

  • _________________

    Bij Kurd  Kurdistan
  • Medya Ereb

  • _________________

    Bij Kurd  Kurdistan
  • Medya Tirk


  • Qutya Muzk-1
  • Qut ya Muzk - 1

  • Zrzewat ( Sewze )
    Zrzewat ( Sewze )

    Sazyn Dijber Tirka
    Rxistinn Dijber Tirka

    Radyo Zind ( Lve )
    7 - Radyo yn Zind

    Qutya Mizka Kurd - 3
    Qutya Mizka Kurd - 4

    Kurd nglz
  • Perwerde ya Ziman Kurd nglz

  • Musa | Cih | Jewry

     
    Alfabta kurd





    Zagros Hajo


    Armanc ji alfabta zimanek ew e, ko hem dengn di w ziman de bi awak nivsand wek tpan (neqan, smbolan) nanbike. Eger bi zimanek matematk mirov bibje, armanc ji alfabt ew e, ko:
    Deng= Tp.
    Ev wekhev ji bona alfabteke deal rast e, l mixabin ti alfabt ji, yn li dinayay tn bikarann v wekheviya matematk pknaynin. Tevl w j piraniya alfabtan km-bhtir nzk v wekheviy dikin, l ev yek ne hesan pkhat. Riya drok, ya pvena alfabtan ber ko bigehine van formn xwe, yn daw li chan rke dirj aloze b. H ber 6-7 hezar sal bi awak gekek prmtv dinivsandin. Mirovn wan heyeman ji bona titn di xwerist de wneyn nzk rastiy dikirin, wek ko avn wan didt, dineqiandin. Bi v away serincn xwe li ser latan li ser dwarn kevtan dinivsandin. L pir zor b, da mirov karibe hayedar saloxdanan bi v away binivse. Nemaze ji ber ko hem pareyn axaftin wek : Navn bernas(Alan, Reo, rn, Md yn may), navn razber(raman, hi, sewdan, birat, hevat ym.), rengdr (kesk, sor, zer, mezin, sar, xweik ym), cnav(ez, tu, ew, em, win ym.), lker(n, hatin, birin, firn ym), hoker(z, dereng, hd ym), daek(bi, di, ji ym) gehandek(, y, ya, yn ym.) di v nivsandina prmtv de nebn.
    Di demeke derengtir de nzk ar hezar salan BZ(Ber Zayn) li welat Smer (Kurdistana ro raq) Smeran ew nivsandina graf gelek bi p de birin. P wan neqiþ (wne, graf, tp) hesankirin pitre wateyn abstraktv dan wan tpan, wek:

    AN (str bi ziman smer) wateya ezman xwed j stand.
    D (ling bi ziman smer) wateya n hik j stand.
    SAL (jin bi ziman smer) wateya m j stand.
    KR (iya bi ziman smer) wateya welat zemn j stand.
    A (av bi ziman smer) wetaya av kur j stand.

    Di dema nzk 2500 salan Ber Zayn dse li Smer pveneke darav di away nivsandin de peydeb, ew j di nivsandin de, bikaranna forma ktey b. Wan bje didtin wek, ko ji kteyan biheket bin. Bjayn yekkte wek: AN(str), D(roj), (xan), (dest), XA(mas), (simbil), A(av) ym. di bjeyn pirkte de bikartann by, ko girdana wan bi wateya wan, ya hm ve hebe; bi ten wek dengan li wan dinerin. Wek nimme bjeya DMMÞ(zarok, kur) bi van kteyan dinivsin: D-M-M-.
    Tpan(wneyan, neqan, grafan) hd hd dmek abstraktv stand hesan bn. Ji ber dm wan y tjk(bi ser darikek li ser kelpikan dinivsandin) nav tpn mx li wan hat kirin. Tpn graf bi v away dmn xwe diguhertin:
    Bixwne Þ, wateya v bjey dest e bi tpn mx dib
    Bixwne KR, wateya v bjey iya e bi tpn mx dib
    Bixwne A, wateya v bjey av e bi tpn mx dib hd.

    Ev helbet gaveke pket b di droka nivsandin de, l h gelek kotek di v nivsandin de hebn. Di sala 2000 BZ nzk 600 tpn mx dihatin bikarann bi ser de hin tp di cih gelek kteyan de dihatin nivsandin, bo nimne D(roj) dihat xwendin wek : d, t, t, tan, par, rr, hal, hd, lih, h ym. V yek xwendin gelek zordikir b sedemek, ko hin bi hin nivsandina bi forma ktey ji mydan rabe.
    Li welat Httan (Kurdistana ro bakur Sr) nzk saln 1700-1190 BZ pvena bingenh di nivsandin de pkhat, dema ko alfabteke n hat dann. Ew alfabt bi tpn mx dihat nivsandin, l tit hm t de ew b, ko ji bona her dengek tpek hatib dann, wek alfabtn me, yn ro. Alfabta Httan ji 29 tpan b her bje awa dihat bilvkirin, wilo dihat nivsandin. Ev mtoda nivsandin: Deng= Tp b ya serdest li dinyay na tpn graf(wne, pktogram) herograf girt. Rast e li hin cihan wek nistan Japon ta roja ro tpn graf tn bikarann, l hnbn hnkirina nzk 2000 tpn graf ne barek sivik e, pir aloz t de hene.
    Tpn mx hatin guhertin ji jiyan rabn. alfabtn n peydebn, wek yn ynan, krl, latn, ereb yn may, l prnsp hatib dann: Deng= Tp ma bingeha van hem alfabtan.
    Helbet alfabta Kurd j, ya ji 31 tpan e, ko Celadet Bedirxan daniye ew j li gor prnsp: Deng= Tp e v wekheviy pktne, tevl ko hin kmay t de hene. Ev kmay j bne sedema rexne cbnan di nivsandina kurd de, ya bi tpn latn; ta ko nivskarne kurd xwestin bi ser xwe arek bibnin guhertinin xistin alfabta kurd.
    Rexna p, ya li alfabta kurd dibe ew e, ko hem deng, yn bi rast ji bjeyn kurd derdikevin di alfabt de nnin. Ji bona dengn pir nzk hev in, l bjeyan de nerm tn bilvkirin di yn din de bi awak hik qebe tn bilvkirin; yek tp hatiye dann. Ji wan dengan re dengn cw t gotin, ew j ev in: , K, L, P R. Wek nimne dengn cw di van bjeyan de nerm in: il(40), ka(p grekir), ling, pit, birn(birna tiving) ym, l di van bjeyan de hik in dive mirov dev xwe dagire: il(teyrek e bi ev nr dike), kal(ebe negehay), lewlew, piling, birn(qutkirin), reng ym. Wek ji hnkern buhrt t xwiykirin ko hinek cbn di nav bilvkirina dengn cw de heye.

    Rexna din, li alfabta kurd ew e, ko dengn li jr ym di alfabt de nnin.:



    Rexna sisiyan, ya ko mirov carina dibihze, dibje ko gerek e tpa Q di alfabt de nebe.

    Gelo ev rexne di cih xwe de ne, yan na?

    Ber mirov bersiva v pirs bide, dive p bersiva end pirsn din bide. Pirs j ev in:

    1. Belkoya peydebna her dengek ji dengn di ziman kurd de iqas e?

    Eger dengek, yan end deng di ziman kurd de gelek km peydedibin, hing eger di alfabt de tp ji bona wan dengan nebin j ev ne kmasiyeke mezin e.

    2. Gelo di her dengek kurd de iqas hayedar(informasyon) heye?

    Pirsa daw d ji ber xwe t bra mirov, ew j:

    3. Ma bi kmay end tp di alfabta kurd de bes in, da bi ewledar pevguhestina hayedar saloxdanan bi ziman kurd, y nivsand bibe?

    Ji bona bersivdana pirsa p min hiljimarek (statistkek) ji peydebna dengan re (tpan re) di ziman kurd de kir. Da encama hiljimar(statistk) nzk rastiy be, divab end tekstn kurd bi awak korfelaq(random, sidfe) bn danehev ji wan komeke mezin deng(tp) bn hiljimartin. Li gor teoriy gerek e mirov hem bjeyn di ziman kurd de bide hev ji koma hem bjeyn di zimn de hiljimara dengan(tpan) ke. Helbet karek gelek mezin ji v re dive, y bi hviya instittn kurd ve dimne. Hiljimareke wilo ji bona ziman englz bi alikariya xwendekarn unverstan teknkn n b.
    Tevl kmasiyan, l dse ev hiljimar gelek nzk rastiy dike, ji ber wek min got tekst bi awak korfelaq hatibn standin end hiljimarn c min dane barahev, tev nzk hev derketin. Encama v hiljimar(statistk) di tabloya(xiþteya) numero 1. de ye dyagram li gor v tabloy di wney numero 1. de ye.
    Tablo numero 1. Statistka dengn kurd


    Rza dengan(tpan) 1 2 3 4 5 6 7
    Deng(tp) A B C D E
    Belkoya peydebna dengan(tpan) [%] 8.40 3.20 0.43 0.85 5.09 10.55 5.30

    8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
    F G H I J K L M N O P Q
    0.29 1.44 2.54 10.26 2.97 1.37 3.58 2.70 2.55 9.02 1.55 0.98 0.21

    21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
    R S T U V W X Y Z
    5.77 1.99 1.47 3.47 1.43 2.74 2.02 2.88 1.57 2.27 1.09



    Tablo dyagram xwe didin xwiyakirin, ka kjan deng ji yn din bhtir peydedibe.
    Dengn: ym. di hiljimar de peydenebn v yek ti kmay nexist tgehitina tekstn kurd. Mirov dikare bi pirast bibje, ko hbna van dengn li jor nankir di alfabta kurd de ne gerek e rexneyn di v bergeh de dibin ne di cih xwe de ne.
    Deng(tpa) Q ji hem dengn(tpn) din kmtir peydedibe. Ev j argumentek xurt e di dest, yn dixwazin na tpa Q tpa K bikarbnin. Ez bi xwe ne bi v yek re me, ji ber ko ez gomandikim, ko ev deng ji ziman kurd y kevnare t, l ti argumentn zanist ji bona v yek di dest min de nnin. Hin dibjin, ko deng Q ne xwe e, l xweiya deng tpek gerek e ne bi zimann ewrop re were pvandin. Her miletek gerek e xwe nexweiya dengek li gor karakter hewcedariya xwe nasbike.
    Ev xaln jrn dibe ne gelek bi babet me ve girday bin, l bi sd e mirov wan li vir bibje; titn balk di wan de hene.
    1. Ji dyagram di wney numero 2. xwiyadike, ko belkoya peydebna dengn(tpn): E, I, A, R, D K dike nzk 50% ji hemyn din. Ji ber v yek, eger rojek me maknn nivsandin, yn kurd kirin, gerek e ev tpn buhrt nzk tilehn daradum(tileha nav) fraxalsk bin tpn km peydedibin: Q, F, C, yn din li aliy tilehn qelk berqelk bin, ji ber ew km tn bikarann bi v nivsandin hesantir dibe.
    2. Mirov dikare peydebna dengan di ziman kurd de bide bara zimann din bi faktorn din re v dyagram j wek argumentek objektv bikarbne, ji bona xwiyakirina nzkbn, yan j drbna ziman kurd ji ziman din.
    3. ro li chan di nav end zimanan de bi alkariya komputran gelek nzk wergerandina automatk kirine di demeke ne pir dr de ew w bibe titek rewan. Eger ev wergerandina automatk di nav ziman kurd yn din de pk were, d gelek kotekiyn di riya vejna ziman kurd de tn kandin. L ji bona wergerandina automatk gelek zanebnn kr divin, gelek faktorn zimn dive werin ronkirin, gelek statistkn fereh dive bn kirin hiljimara di tabloya numero 1. nimnek pik e ji statistka pwist. H pirsa struktra gramatka ziman kurd, pirsa bjeyn hevwate, hiljimara bjeyn yekdeng, dudeng, sdeng hd., hiljimara bjeyn bi A destpdikin bi B bi C hd., hiljimara peyhevhatina dengn: AB, AC, A...,, ABA, ABC,...; BA, BC;... BAB, BAC,... hd. ym. l bn kolandin.
    Em vegerin pirsa diduyan. Bersiva pirs w bide xwiyakirin, ka gelo pwist e, em tpn taybet ji dengn cw re: , K, L, P, R deynin, yan na.
    Di zanistiyn teknk de axek zaniyar heye j re dibjin Teoriya informasyon (Teoriya hayadariy). Di v teoriy de li zimn wek navgneke (wasite, mdyum) pevguhestina hayadariy dinerin. Elementn v navgn Deng (Tp) in. Dema di axaftin de (nivsandin de) deng (tp) lipey hev diherikin, hing her deng (tp) bi xwe re hinek hayedariy (informasyon) dihilgire. iqas hijmara
















    dengan (tpan) bhtirbibe p re kvantta hayedariy bhtirdibe. Kvantta hayedariy ji bona zimanek deal li gor v destra matematk pirdibe:
    I= n2
    herwek
    I- kvantta informasyon ye.
    n- hijmara dengan(tpan) e.
    Li dyagram numero 3. xza 1. binere!
    Wne numero 3: Dyagram kvantta informasyon










    Yekta kvantta informasyon yek bt e. Bt gotineke inglz ye, wateya w pitikek, piikek, pareyek pik e. Da zimanek deal be ji bona pevguhestina hayediriyan, gerek e belkoya peydebna hem dengan (tpan) wek hev be kvantta informasyon j ji bona wan wek hev be. Ziman deal, y xwediy 31 dengan (tpan) Belkoya peydebna her dengek(tpeke) P w dike:
    P= 1/31 * 100 = 3.26 %.
    Wek ji dyagram numero 1. xwiyadike bi ten deng (tpa) B nzk v numeroy dike, yn din km-bhtir j dr in. Helbet ne ziman kurd ne ti zimann din, yn xwerist deal in, ji ber ko end faktor hene kvalta informasyon, ya her deng (tp) kmdikin bihay zimn j wek navgna pevguhestina hayedariyan kmdikin, ew faktor j ev in:
    A- Faktor p belkoya peydebna dengn (tpn) kurd bendn lipeyhevhatina wan e. Wek nimne nabe di ziman kurd de gelek dengn wek hev di bjeyek de lipey hev werin: aaa, bbb, ccc hd ziman kurd xwe gelek ji gehandina dengn (tpn) dengdar diparze, wek: ae, ai, a,..., ea, e,..ia.ao,...aei.aeo hd. Ev yek dihle, ko herikandina informasyon ne li gor hijmara dengan (tpan) bhtirbibe, ew hinek kmtir e. Li dyagram numero 3. xza 2. binere!
    B- Faktor diduyan vekta (dktata) ziman kurd ye, ew j herikandina hayadariyan h kmtirdike, ji ber ko her bjeyeke kurd dive bi yek away were nivsandin ew j li gor destrn nivsandina ziman kurd. Li dyagram numero 3. xza 3. binere!
    C- Faktor din, y herikandina hayedariyan kmdike rziman (gramatka) ziman kurd ye. Her parek axaftin cihek xwey taybet di hevok de dive bigire eger bje ne li cih xwey rast be, dibe ko wateya hevok were guhertin tgehiþtina w j a be, wek nimne: Nrvan r girt, r nrvan girt. Wayeta van hevokan ligor cih nrvan r t guhertin. Li dyagram numero 3. xza 4. binere!
    - Faktor daw, y bendan li piya herikandina hayedariyan dideyne brsayiya (logka) durust e, ji ber ko hevokn b brsay informasyonn bi sd nadin wan bhtir j nakin. Wek nimne: r mirov e. Tevl ko ev hevok ji aliy vekt rziman ve ras e, l ti informasyonn bi sd neda zanna me bhtir nekir. Li dyagram numero 3. xza 5. binere!
    Ev faktorn buhrt hem bi hev re bendan di piya herikandina hayedariyan di ziman kurd de (bi gelemper hem zimann xwerist) dideynin dikin, ko kvantta hayedariy, ya ko her deng (tp) dihilgire kmtirdibe. Ji ber v yek dema mirov dixwaze neyek, yan ramenek bigehne mirovek din, dive gelek dengan (tpan), yan j gelek bjeyan, yan j gelek hevokan bibje (binivse), da ko bigehe armanca xwe. Eger mirov karbna bi zimanek deal w ney, yan raman bigehne mirov din w bi gelek kmtir deng(tp), bje hevok armanca xwe pkbne.
    Ev pir bna dengan(tpan), bjeyan hevokan, ko mirov bare di ziman xwe de bikartne di teoriya informasyon de j re dibjin Redundance(bixwne rdundans!).
    Da em nasbikin rdundans i ye, em dikarin bibjin, ko ew weke gotina inflasyon ye, ya di war mewdan de(mal). L ev inflasyona di zimn de ye. Da bhtir em rdundansa di zimn de nasbikin, fermo em li v serphatiya nimney temaekin:
    Salar Gerns ji Tirba Spiy ye. Ew li Amed kardike. Salar her heft roja n var seet 17.00 bi trn divegere mala xwe ya li Tirba Spiy. Salar xwest telegramek ji Brvana kebaniya xwe re biiyne, da haya w j hebe, ko w vegere mal. W di telegram de nivsand:
    Brvana min!
    Ez ji Amed roja n 27.7.1990 var seet 17.00 bi trn vegerim mal.
    Mr te
    Salar Gerns
    L w dt em j dibnin, ko ev informasyon hem ne gerek in di telegram de werin nivsandin. Rab w end bje j avtin, by ko bihay telegram, y hayadar kmbike, l bihay þiyandin kmkir. P Salar bjeyn Brivana min, ji Amed roja n
    avtin, pitre dt, ko dikare bjeyn var bi trn j h bavje. Telagram b bi v reng:
    Ez 27.7.1990 seet 17.00 vegerim mal.
    Mr te
    Salar Gerns

    Eger ew h bjene din j ji telegram bavje, wek mal, mr te Gerns dse w Brvan nasbike, ko i wext mr v divegere mal.
    Wek ji hneker buhrt hat xwiyakirin bi nebna end bjeyan di tekst de bihay w, y hayedar kmneb. Ew j ji ber hebna rdundansa di ziman de ye. V gotin j em dikarin li ser dengn(tpn) di zimn de bibjin. Nebna end dengan(tpan) di zimn de bihay zimn wek navgna pevguhestina hayariyan pir kmnake, ji ber ko rdundans di kevir p de j, y avaya zimn de di dengan de heye. Ev j bersiva pirsa diduya ye. Ji bona dengn cw tpn taybet ne gerek in, navin alfabta kurd, ya ji 31 tpan, ko Celadet Bedirxan daniye gelek durust e ji bona ziman kurd. Ji xwe gelek ji van dengn, ko danstandin li ser dibe herm ne ne li seranser Kurdistan tn bikarann. Wek nimne li herma bajar Amd dibjin: me'er, ne'el, h'inar, x'eyd, ...hd., l li herma bajar Tirba Spiy ji wan bjeyan bi xwe re dibjin: mar, nal, hinar, xeyd,... hd. Ji alk din ve li herma Tirba Spiy dibjin: beh'r, ttivir, dderew,...hd., l li herma Amd ji wan bjeyan re dibjin: par, tivir, derew,...hd. Bgoman ev cbna dengan li hermn din j yn Kurdistan heye, l nabe mirov yek bjeya kurd bi end awayan li gor zaravn herm binivse tpn n txe alfabta kurd. Eger em v yek bikin, d ne 31, l 41 tp j w tra ziman kurd nekin.

    Rdundans di ziman kurd de iqas e?

    Min dixwest, ez ji we re bibjim, ko li gor bhvan insttta kurd ew hevqas e, l mixabin h rdundansa di ziman kurd de nehatiye hijmartin. Rdundansa zimanin din hatiye hijmartin, wek ya englz, ko dike 50% ziman ek dike 32%.
    awa t xwiyakirin rdundans di zimn de ne hindik e gelek cih wext digire wek faktorek negatv dileyze, l ji alk din ve ew dnamka zimn mezintirdike, ev j faktorek pozetv e, nemaze ji bona helbetsvanan, ko kesya wan tir li nivsandin t.

    Ji bersiva pirsa sisyan Alfabteke ji end tpan bes ziman kurd ye? armanc ne ew e, da alfabta Celadet Bedirxan were guhertin. L Kurd d gelek caran maknn modrn, wek komputer teleks bikartnin, yan j telegraman ji hev re rdikin wek win dizanin di van maknn digtal de alfabteke standard t bikarann. Ew alfabt ji 32 tp nandekan e, l di nav wan de tpn kurd , , , , nnin. Ez dixwazim bidim diyarkirin, ko bikaranna v alfabta standard navnetew, ya maknn digtal; dema pwist be bes e ji bona nivsandina bi kurd p mirov dikare b kotek tekstn kurd bixwne tbigehe. Ji ber ko rdundans di zimn de heye, d dema end tp ji tekst bikevin j dse sewdan mirov bi xwe wan tavje nav tekst.
    Da ev gotin bte diyarkirin min end tekstn kurd, yn cuda cuda, ko bi alfabta standard hatibn nivsandin, da end kesn Kurd, yn bi kurd xwe dizanbn bixwnin. Wan hemyan b kotekiyeke mezin tekst rast xwendin tgehiþtin. Fermo win j v tekst li jr, y Kamuran Bedirxan nivsand bixwnin:

    Gunde me

    Rojhelat e. Ezman hedi hedi bi rengen sor u zer dikene. Sivan bi pez u seye xwe ve ji gund derdikeve. Gavan ji dewer dide hev u bi cole ve dice. Deriyen xaniyan vedibin u gundi dicin zeviyen xwe. Zaro, ji ber dibistan girtiye ji xwe re digerin, derdikevin cole, be diguherin. Jin u kecen gund dest bi kare mala xwe dikin. Hin ji kaniye ave tenin, hin nane xwe dipejin u hinek ji berivaniye dikin. Hinek ji tesiye diresin, tevn u mafuran cedikin. Di gund de herkes bi dilxwesi dixebite. Gundi hemu hez ji hev dikin, ew dizanin, hemu birayen hev in u wek miroven hov berberiya hev udin nakin.


    Eger we tekst bihrt bi kurdiyeke rast xwend win tgehitin, d bersiv gelek nzk rastiy dike. Dibe, ko cara p mirov tekst wilo bixwne etin be, l ev titek normal e. Ya giring ew e, ko maknn digtal alfabta standard bikr ziman kurd tn.
    Di dawiya v gotar de h s tit hene gerek e werin gotin, ew j ev in:
    A- Gerek e her tpa alfabta kurd cihek xwey taybet di nav rza tpn din de bigire gerek e ew cih ticar newe guhertin, ne wek ko carina di ferhengn kurd de bye. Dive her tp xwed numroyek be wek numeroyan rza titan nanbike, ew j li gor v nijinandin:



    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
    A B C D E F G H

    11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
    I J K L M N O P Q

    21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
    R S T U V W X Y

    31
    Z


    B- Di destpka danna alfabta kurd de bilvkirina tpn bdeng nehatib diyarkirin, d hema her yek ew li gor xwe bilvdikirin, wek nimne tpa B
    dihat xwendin: ba, b, b yan ib. Ev neyekt di bilvkirina tpn din de j heb.
    Pniyara min ew e, da ev neyekt nemne, ko tpn kurd bi v away bn bilvkirin, nemaze, ko li welt j di kursn zimn de agirt bi v away hnbne:



    A B C D E F G H
    a b c d e if g ha

    I J K L M N O P Q
    i j k il im in o p qe

    R S T U V W X Y
    r is i t u v we x y

    Z
    zt


    C- Gerek e, ji bona her tpeke alfabta kurd navek bernas hebe. Carina dive mirov bi awak zelal tpek nanbike, hing eger navek ji bona w tp hebe, d ev yek pir hesandibe. Di kursn zimn de piraniya navn jrn hatine hnkirin pniyariya min ew e, ko ev nav bibin, yn standard ji bona tpn alfabta kurd. Nav j ev in:





    A    Alan


    B    Brvan

    C    Can

    Ǡ    eto


    D    Dara


    E    Evn


    ʠ    lxan

    F    Find


    G    Goran


    H    Hln


    I    ...


    Π    skan


    J   Jala


    K   Kawa


    L    Leyla


    M    M


    N    Naz


    O    Oldar


    P    Per


    Q   Qumr


    R    Rind


    S    Salar


    ޠ    rn


    T     Tlcan


    U    ...


    ۠    siv


    V    Viyan


    W    Welat


    X    Xec


    Y    Yezdanr


    Z    Zn




    Di v gotar de min xwest, ko ez end pirsn alfabta kurd deynim ber xwendevanan dtinn xwe li ser bibjim. Bgoman pirsn alfabta kurd h krtir in. Yek ji wan pirsan wek win dizanin ew e, ko em Kurd bi s alfabtan dinivsin. Ev j nexweiyeke giran e j gelek nexweiyn din dizin, ta areyek j re newe dtin, em nikarin bibjin, ko ev alfabt, ya hem Kurdan e.

    avkaniyn wjey:

    1-Klima J. : Lid Mezopotamie. ORBIS PRAHA 1976.
    2-Cigerxwn: Tarxa Kurdistan 1. Stockholm 1985.
    3-Kolektv: Teorie informace. Skriptum.
    4-Hibo A. : Tarx we ne't elktabe.

    Serinc:

    Belko = ihtmal, ev gotin di Dwana Melay Cizer de bi wateya ihtmal Mift irovekiriye.
    Hiljimar = statistk, ev gotin di ferhenga Estr Ge de hatiye.
    Vekt = dktat, imla di kovara Hawar de hatiye.
    Biheket = consist of, mu'elef min, di Hawar de hatiye.
    Brsay = logk, ji ferhenga Estr Ge.
    Rewan = daric, ji Dwana Melay Cizer.
    Xwerist = serit
    Yekta = unit, wehde.

    Hiljmartina dengan ji bona zarav kurmanciya jor re bye zaravn kurmanciya jr dumil neketine nav hiljimar navn pirjimar bi n tewadibn ne bi t.

    Here vir:

    RPEL YEK

    DUGIR 1
    DUGIR 2
    DUGIR 3
    DUGIR 4
    DUGIR 5
    DUGIR 6
    DUGIR 7

    BAGOK





    http://w1.226.telia.com/~u22600089/balfabet.htm











    Maf Kopkirin &kopbike; PDK-XOYBUN; wiha, di xizmeta, Kurd Kurdistan daye : Pirojeya Kurdistana Mezin, Pirojeyn Abor Avakirin, Pirojeyn Cand Huner, Lkolna Droka Kurdistan, Perwerdeya Ziman Kurd, Perwerdeya Zann Syas, Weana Malper TV yn Kurdistane. Tev maf parast ne.

    Weandin:: 2003-12-13 (4889 car hat xwendin)

    [ Vegere ] | PRINTER





    Malper TV yn, Kurd Kurdistan, Yn, Poltk, Ne, Civak Huner : - Vir-Rupela-LnknN ye.
    ___________________________________________________________________


    Malper TV yn Tirka, Yn, Ne, Poltk Civak : - Vir-Rupela-LnknN ye.

    | PUK-Meda | PDK-Baur | PDK-Baur | PDK-Xoybun | PDK-Rojhilat | AlParty | Kurdistan Media | kdp6 | Xebat | PWD - K | KRG | Peyamner |


    PDK - XOYBUN.Com 2003 All Rights Reserved
    Email : xoybuncom@yahoo.de

    Ev malper her bash bi 1024x768 IE 6.0 t xuyakirin

    Content Naverok






                    
    Google