NEWROZ HAT Û ROJA NÛYE
NEWROZ HAT Û ROJA NÛYE
Bihar, Havîn, Payîz û Zivistan çar feslên salêne ku her êkê ji wan reng, rewş, xasmanî û xemlên nemaze bi xwe hene ku ya herî nexweş ji wan feslan Zivistane. Di Zivistanê da cuda ji barîna befr, şilove û baranan cuda ji hebûna kurofe û bager û bahozan, cuda ji sir û seqemê, cuda ji hebûna kur û şêlê û bendî bûna tim rihbederan û heta mirovan di kuncên kun, hêlîn û malên xwe da suroşt xemla xwe ji dest didet û kifnek sipî li xwe diket.
Derheq fesla Zivistanê û xemla wê, helbestvanê navdar "Ehmedê Nalbend" dibêje:
Nê Zivistane xem û qeyd û hisar
Eeyş û halê éalemê kir jehremar
Zihmeta wê ser bi ser dunya vegirt
Xelk îza dan û kesê ho nîne xurt
Teng û tarî kir li însanan nefes
Eerd û mala her kesê bû qefes
Lêv dilerizin her didana şeq şeqe
Nê Zivistan şidete û xelkê heqe
Paş hîna çile ket û xwe şidand
Muxla éewrî li éerdî ev reşand
Şibhê zîvî sipî kirin zozan û deşt
Heft tebeq éerdin û befr ket bûne heşt
Ev wisa barî li me kir nêçîr û seyad
Kevte pê ê xelkê hema zincîr û qeyd
"Ehmedê Nalbend"
Lê bi borîna gav û dem û roj û mehan, dîsan fesla sir û seqem, befr û kurove û cemed û şilovê, devrana êxsîrî û bendî bûna gişt rihbederan di kun û hêlîn û cihên xwe da û çaxê çirmisîn û par par bûna gul û guléizaran çeper ber da û bi hatina 21 ê Adarê, Newroz yan bêjin nûroj, êkim roja Biharê û elinda sala nû ku ji mêj sale di nava gelê Kurd da wek roja serkevtina rohnî li ser tarîtiyê, serkevtina heq û dadê li ser zulm û bêdadiyê, nîşan û berjenga serhildan û berxwedaniyê û yadigarek ji mêrxweaş û xweşmêrî û destan rêsiya Kaweyê Asingir tê zanîn ji xakê Kurdistanê bê mêhvan û xemlek din da mêrg û çîmen, dol û nihal, deşt û çîya, zewî û zar , war û zozan û banehî ên Kurdistanê û ev bi terzek bedev xemilandin.
Di wê derheqê da helbestvanê gelê me "Segvan Eebdulhekîm" di pirtoka helbestên xwe a bi navê "Çoxkê Eyazî" da dibêje:
Newroz hat û bi gul û rîhan
Cejna meye li bist û êkê
Ew Newroza bîka ciwan
Agirî hilkin serê rêkê
Yadigare ji bab û bapîran
Wa şikandî qeyda zincîran
Der kirin rojhelata me
Dê rabin hilkin xetîran
¬¬¬
Newroz hat û roja nûye
Bi deskê gulan xemlandiye
Hemî waran dîlan rabî
Cejn û aheng û kenîye
Wan celalan av lê boşe
Seyran li wan milan xweşe
Kar û rewiştê milletî
Cejna Newroz mendehoşe
¬¬¬
Newroz hat û roja mêra
Millet xurî wekî şêra
Roxandin koşka neyara
Bilin bû ala dilêra
Newrozê hey lê lê Newroz
Tu roja mêrêt xwedan soz
Dê mînî bişkujekî geş
Bo me Kurda cêjnek Pîroz
"Segvan Éebdulhekîm"
Belê bi hatina Newroza pîroz, Bihar anku fesla nû bûna suroşt, vejîyana gul û gîya, xemlîna deşt û nizar, beroj û nihal, banehî û war û mêrg û çîmenên Kurdistanê li suroşt û mirovatiyê bû mêhvan û bergekî nû ku xemla wê ji gişt rengaye kire ber xaka Kurdistanê. Dîsan befr û cemed heliyan û kanî û robarên Kurdistanê hirikîn û boş bûn ji ava zelal û li her derê hajêna ava zelal û kalêna Kar û Berxan û sewta Hezar û Qumriyan û dengê Rebab û Muxniyan û qebe qeba Kewan û awazên kewderî û Kewçîrk û Kewgozelan tê guhdarî kirin. Bi hatina bihara bûka zeman dîsan gul û reyhan, sîsin û beybûn, yasemîn û çîçekan û gule newroz û nêrgizan Kulûlk vedan û li her cihekê Mendê, Rêvas, Kurad û Lûş û Pêkokê serhildane.
Di pesn û wesfa bihara bûka zeman da seydayê helbestvan "Ehmedê Nalbend" dibêje:
Her sê heyv Adar û Nîsan û Gulan
Ev biheşta éalemîne av û nan
Nê Biharê éewr û baranin heyat
Bo gîya bo dar û bar bûn necat
Mêrg û çîmen der bihara nazenîn
Şîn dibin tê da binefş û yasemîn
Wan kulîlka der seher girtin xunav
Rex bi rex bişkuj bişkivtin belav
Sorgul û sunbul û muzeyen bûne bîk
Éendelîb û bilbilan li ser çîkeçîk
Deşt û zozan û çîya bûn sor û şîn
Sîsen û sosin li mêrga ser hejîn
Nêrgiz û şevba ji xemlê kamilin
Çîmena rewşa xwe teyr û bilbilin
Gulberoj û lalezara dan şefeq
Çîçek û reyhan li hewda sed tebeq
"Ehmedê Nalbend"
Her wek me pêştir bas kir di Zivistanê da Kurove, ba, bahoz, bager, befr, û baran û şilove qeyd û bendan diêxîne dest û pên mirovan û wan neçar dikin di kuncên malên xwe da hepsî û bend bin û xemla suroşt têk diçe û kifnek sipî li xwe diket. Lê mêj sale Newroz û Bihar di nava gelê Kurd da bi nîşan û berjenga dest pê bûna jîyanek din bi xemlekî nû û ciwan, rizgar bûn ji qeyd û bendan û vejiyan û nû bûnê tên hisêb, Bi wê hivîyê ku di demekî zû da xebata berheq û şorişvanî û rizgarîxwaz a gelê me bighîje meram û armanca xwe û Newroz ji gelê me rast vegere û xaka Kurdistanê bi azadî û serbestiyê şad be û xeml û rewşa Newroza rastîn ji bo gelê me mafê netewî, serbestî, demukrasî û mafê mirovan û dadperwerî bît.
Mafê Kopîkirin &kopîbike; PDK-XOYBUN; wiha, di xizmeta, Kurd û Kurdistanê daye : Pirojeya Kurdistana Mezin, Pirojeyên Aborî û Avakirin, Pirojeyên Cand û Huner, Lêkolîna Dîroka Kurdistanê, Perwerdeya Zimanê Kurdî, Perwerdeya Zanîn û Sîyasî, Weşana Malper û TV yên Kurdistane. Tev maf parastî ne. Weşandin:: 2003-05-04 (6514 car hat xwendin) [ Vegere ] | PRINTER |