 |
Di dirokede iro |
 |
|
Rojek wek îro... 2012 Endamê PDK ya 1965ê, Hisênê Heso, roja 30ê tebaxê, di 2012 da, li bajarê Batmanê, li nexweþxaneya bi navê Dunya, çu ser dilovanî ya Xwe.2022 30.08.2022, Gorbaçov ê Eslê wî Kurde, Siyasetmedarê Rusî Serokê Yekîtîya Sovyetê, di 30.08.2022 de çu ser dilovanîya xwe.
|
|
|
 |
| |
Desturê baþûrê Kurdistan ( Beþê þeþem )
(1375 gotin) (10902 car hat xwendin) 
Maddeya nohed û sê : Perlemnto van destelatan dê bikabîne ;
Yekem : biryardan li ser arîþeyên çarenivîsî yên gelê Kurdistana baþûr.
Duyem : pejirandina pêþniyra biîkirina desturê herêmê, bi piraniya 2/3 ya hejimara endamên wê i þertekî ku ji mafên serekî û azadiyê kêm neke ku di desturî de hatiye.
Sêyem : a ) danana yasaya taybet bi herêmê û bi cîkirina wan û hilweþandina wana.
b ) Bi cîkirina awayê bi cîanîna wan yasayên federalî yên ku ji deveya destelatên diarkirî yên hikumeta federaliyê dene.
c ) Danana wan yasayên ku girêda bi destelatên hevbeþ yên navbera destelata federaî û herêmîne.
Çarem : Rakirina serokê hrêmê an jî cîgir wî / wê, bi biraniya dengnenamê perlementoyê, ewjî piþî gunehbar kirina wî/wê ji alyê dadgeha destrê Kurdistanê, yek ji van xaln :
a ) Krkirin berevajiya sunda desturî.
b ) Binpê kirina desturî.
c ) Xiyaneta mezin.
Pêncem : awerî dan bi hikumet û endamên wê û jêsitandina berpirsiyariyê bi piraniya dengên endamên perlmntoyê.
Þeþem : biriyardan li ser siyasetên hvbeþ yê navbera hikumeta herêmê û hikumeta federalî.
Heftem : çavdêrî kirina krên destelata bicîann û li peyçûna serokê civata wezîran û cîgirê wî/wê ûwezîran li gor yasay û rêbaza navxweyî.
Heþtem : Pejirandina xerciya giþtî ya herêma Kurdistanê û hesabên wê yên dawiyê û veguhastin di navbera beþên wê xerciyê û pejirandina her xerciyekê ku têde nehatibe gotin.
Noyem : Pejirandina nexiþeyên giþtî yên pêþde biinê.
Deyem : danana bacê û bi cîanîn û hilweþndina wana.
Yazdeyem : Yek alîkirina rastî û dirustiya endametiyê di perlemanî de.
Dwazdeyem : Danana rêbaza navxweyî ya perlementoyê û iyar kirina milk û texmin kirina xerciya wê û damezirandina fermanberên wê û diyar kirina muçeyên wana.
Sêzdeyemîn : Pêkanina komîteya hertimî û demî û lêkolînê ji wan arîþeyên ku pêwîstin bên zanîn.
Maddeya nohet û çar : Nabe perlemento dest ji destelata yasadana xwe berde ji bilî ya ku ji benda heftem ya maddeya sed û çarem ya vê desturê de hatiye.
Maddeya noht û pênçem : Yekem : Endamê prlementoyê ( hesane ) pereyeke diyar kiriye, heye û di gotinan de jî azade ji wê sinura ku di rêbaza navxweyî de hatiye diyar kirin.
Duyem : Nabe sinur ji bo azadaiya endamên perlementoyê bê danîn yan çavdîrî bên kirin, eger razî buna perlementoyê li ser nebe.
Sêyem : Nabe endam perlemento li demê xulên civîna perlementoyê de bên rahiþtin û lêkolîn di gel de bên kirin, ew bi xwe an jî mala wê/wî an jî nivîsîngeha wê/î bê piþkinîn û li gerînê li ser bikin, yan jî bê girtin an ji aliyê tu kesî û rêxistiyan ve bê razîbuna perlementoyê, nemaze di seruberê gunehek a dîtî de be.
Çarem : Endam perlemento ji derve ya civînên xwe, bê razî buna serokê perlementoyê, nabe bê rahiþtin yan lêkolîn di gel de bê kirin, nemaze di seruberê gunehek a dîtî de be, û dibe cardin ligel destpêkirina civînên xwe de, rasterast perlemento bê haydar kirin ji wan karên ku hemberî wê/î hatiye kirin.
Mddeya nohet û þeþem : Yekem : Perlmento dikare bi piraniya 2 / 3 ya dengên hejimara endaman xwe hilweþîne.
Duyem : Perlemento bi fermana serokê herêmê di van seruberan de tê hilweþandin : a ) Dest ji kar kêþana bêtir ji nîviya endamên wê.
b ) Eger li roja bang kirinê ji bo civînê bo destpêkirina xula hilbijartinê heya heyama ( 45 ) rojan hejimara yasayî ( nîsab ) pêknehat.
c ) Eger perlemento baweriyê bi (30) pêkhatiya wezaretê ya pêþniyar kirî ya cuda yek li pey yek nede.
Sêyem : Yek karmend derdikeve ji bo hilbijartinên perlementoya Kurdistanê li heyama ( 15 ) rojan li roja hilweþandina wê / î û li heyama ( 2 ) mehên beriya dawiya xula hilbijartina xwe.
Maddeya nohet û heftemin : Li seruberê hilweþandina perlementoyê yan bi dawîhatina xula hilbijartina wê, hilbijartineke nû tê saz kirin, ewjî li heyama ( 60 ) rojan de, li roja hilweþandina wê, yan li heyama ( 2 ) mehan de bi ser bi dawî hatina xula hilbijartina wê.
Maddeya nohet û heþtem : Eger heyama xula hilbijartina perlementoyê bi dawî bu û bi sedema þerî yan jî karesata xwezayî di þiyan de nebu hibijartineke nû bê saz kirin, wê demê perlemento di erkên xwe de berdewam dibe heya hilbijartina perlementoyee nû û saz lidar xistina yekemîn jivîna xwe.
Duyem : Destelata bicîanînê
Yekem : Serokê herêma Kurdistanê
Maddya nohet û noyem: Yekem : Herêmê serokek heye binavê (serokê herêma Kurdistanê) ku serokê desteya bilind a bicîanînê û fermandarê giþtî yê hêza pêþmergehêye ( zêrevanê herêmê ) û nunerê gelê herêmêye û di rê ûresmên nîþtimanî û netewî de nuneratiya herêmê dike û hevkariyê di navbera dezgehên fedralî û dezgehên herêmî de dike.
Duyem : Serokê herêmê di cîgirek hebe di erkên xwe de arîkariyê dike û li dema amadenebunê de cihê wê/î digire û cîgirê fermandarê hêza giþtî ya pêþmergehêyejî.
Maddeya sed : Serokê herêma Kurdistanê, bi dengdana nepenî ya giþtî rasterast ji aliyê welatiyên herêmê tê hilbijartin.
Mddeya sed û yekem : Awayê hilbijartina serokê herêma Kurdistanê û mercên bebijartinê û çawaniya gunehbar krin û dadgehî kirina wê / î û serubeên i dawî buna heyama serokatiyê ligor yasayî tê diyar kirin.
Maddeya sed û duyem : Serokê herêmê beriya ku dest bi karê xwe bike, erk û mafên vê sunda desturî li hember perlementoya Kurdistanê dixwe : ( ez sund dixwem bi Xudayê mezinku mafû destkeft û yekîtiyê û berjewendiyên gelê herêma Kurditanê biparêzim û biwawayekî rast û dirus û bi dilsozî erkên xwe bicîbikim û êgîrê desturê Kurdistanê bim ).
Maddeya sed û sêyem : Wîlayeta serokê herêmê (4) salm û çêdibe cardin di wîlayeteke din ya duyem de bê hilbijartin.
Fethî Gezneyî
Fethigezneyi@yahoo.com
Baþurê Kurdistan, 02.07.2007
Fethî Gezneyî http://www.xoybun.com/extra/slide/Unbenannt-2.swf
http://www.pdk-xoybun.com/nuceimages/Newroz_Kurdistan_PDK_Xoybun_x1.jpg
http://www.pdk-xoybun.com/nuceimages/Nexise_Kurdistane_PDK_b.jpg
|
[ Vegere: Fethî Gezneyî | Indeksa Beþan ] |
|
|