PARTIYA DEMOKRATA KURDISTAN - XOYBUN

PDK - XOYBUN



Ber bi 11 y adar ve...


Di destpka 1970an de di hukmeta Hesen al-Bakr de guhertineke din b. V car Ezz erf kiribn wezr edalet. W her wiha di nav hukmet Partiy de navbeynt j dikir. Civn carinan li Bexdad carinan j li Kurdistan pk dihatin.

Di dawiy de Saddam Huseyn, ko hing cgir serkar leker y herm b, Kurdistan s rojan li cem Barzan b mvan. Deklarasyona peyman ji teref Barzan Saddam ve hat mzekirin di 11 adara 1970an de ji teref al-Bakr ve di radyoy de hat lankirin.

Ev peyman di droka gel kurd de gavek ji yn her girng b. Kurdn bar bi v peyman digihtin azadiya xwe li bakur Iraq Kurdistaneke otonom dihat damezrandin. D di demeke eyan de jimartinek li Kurdistan bya li gora w j kar xebata Kurdistan tketina destn kurdan. Kurd d di welat xwe de dare dixistin destn xwe.

Bi v peyman re ji hlek ve cuntay ji hlek ve j PDK efyeke git derxistin. Bi v away piraniya kurdan serbest bbn. Di dawiya adar de hukmeteka n ava bb di nav v hukmet de pnc wezaretn ko Barzan j ew tesdq kiribn, dabn kurdan. Sam Abdurrahman j bb wezr karbarn "Bakur".

D li gora peyman serkirdatiya Konseya orea kurd j bihatina fesixkirin. Barzan pit peyman damezrandina hukmeta n, ji bo niyeta xwe ya qenc bide nandan "ez d bi ten mafn gel xwe y Iraq diparzim" gotib.

Pit lihevhatin efya git, partiy kongreya hetemn pk an. Kongre bi bedarbneke berfireh ekere pk hat. Digel delegeyn partiy ji rxistinn din ji Baas j delege bedar civn bn. Barzan careke din weke serok hat hilbijartin Hebb Kerm j b sekreter. Digel Sam Abdrrahman, Mehmd Osman Al Abdullah, Mesd drs Barzan j ji bo komteya merkez hatin hilbijartin.

Sekreter partiy Hebb Kerm di civna poltburoy de ji bo cgir serokkomar Iraq hat hilbijartin. L berpirsiyarn Baas xwedgirav ji ber pwendiyn w yn bi ran re ji v wezfey re ew qebl nekirin. D ev biryara cntay h di destpka peyman de nakok derxista.

L nakok ne ev bi ten b. Cntay ber wext jimartina niyn bajar Msil Kerkk, ereb di vir de bi c kiribn da ko dare nekeve dest kurdan. Di qannn bingehn n de qet behsa otonomiya kurdan tune b. Li gor peyman d dareya bajarn Kerkk, Xaneqn, Msil, Sincar Diyalay ji teref hzn kurd hukmet ve bihatina darekirin. L ev j bi c nehat. Her wiha li Bexday li hember nnern kurd drs Barzan Hemd Berwar sqest j hatib plankirin.

Barzan di destpka 1971an de li hember siyaseta asmlasyon bickirina ereban li bajarn Kurdistan derket ev kirya protesto kirin. "Armanc ji van kiryaran ber ko di iriya pn de jimartin bin, nifsa ereban li bajarn Kurdistan zdekirin e" Barzan digot.

D di demeke kin de li hinek deveran ern pik derketina. Hukmet bi maniya van r ern pik di havn de r bir ser kurdan dsa er dest p kir. Berdevk cntay d Saddam b w dest bi siyaseteke n kirib. Ber ko r bibe ser kurdan bi hukmeta Sovyet re pwend danb bi saya peymanek, rewa cntay saxlem kirib.

L d cnta dsa j bi ser neketa. Hzn pmergeyan, weke ko cntay texmn dikir, nehatib belavkirin. Di dawiya lon de cnta di er de ketib tengasiy. Pwst b ko titek cuda bte kirin. Dor v car hatib ser Saddam. Saddam ko mzeya xwe avtib ser peymana 11 adar, bi van xebatn xwe rutbeya xwe roj bi roj bilindtir kirib.

Melle Mistefa Barzan merivek oldar b, Saddam ev dizanib. W heyeteke ji meleyan pkhat tev du qurann diyar and cem Barzan. D herhal w xwna misilmanan ne rijanda Saddam difikir. L di nav wan quranan de ji bo qetilkirina Barzan bombe hatibn veartin meleyan j ev nizanb. D bombe di dest meleyek de bi pmergeyek ve biteqiya Barzan careke din ji kutin bifilitiya.

Cnta li benda xebera kutina Barzan b. L ax p hisiya ko rew ne wisa ye, dest bi teroreke n kir. L cnta bi v j ne dirawestiya. Ew her tim li pey merivn qels b da ko ore ji hundir ve txe dest xwe yan j qels bike. Yek ji wan mirovn qels j Ubeydullah kur Barzan b. Saddam bi awayek ew kiandib aliy xwe. ax part Barzan p hisiyan, ew girtin xistin heps. L eva ko d bihatina kutin ew reviya cem Baas. Ew d "mvan" Saddam b di xzmeta w de b.

Hukmet bi gavn xwe yn "pver" bi pwendiyn bi sstema sosyalst re dixwest orea kurd bi her away bifetisne. Bi v armanc li ser daxwaza Sovyet Partiya Komunst dest bi weann xwe kir. Pitre j ji v partiy du wezr xistin nav hukmet. Daw j hukmetn Iraq Sovyet li hev kirin bi hev re peymana dostan hevkariy li Bexday mze kirin. Pit v peyman hukmeta Sovyet bi hezaran wirmend, teknokrat lekern ko bi petrola kurdan dihatin xwedkirin and Iraq.

Barzan xetera mezin fm kirib. Heta niha Sovyet car caran pitgir dikir an j deng xwe li hember qirkirinan derdixist. L niha ev j ji dest b. Barzan bi ran j ne zde bawer b. W dizanib ko d ran di reweke xwe de dev ji kurdan berda wan bi ten bihle. Her wiha Amerka j daxwaza w ya pitgiriy bbersv hitib.

Tev ko Barzan bi her away hviyn xwe ji cntay birb j dsa ne dixwest xwn bte rijandin. Ji bo v w j heyetek and Kremln ko pirsgirk bne ziman Iraq mecbr bike da ko cnta peyman bic bne. Di civn de Partiya Komunst a Yektiya Sovyet ertn ko PDK pk dikir, ango bicanna deklerasyona 11 adar qebl dikir.

L hukmeta Sovyet ji bo bicanna v deklerasyon zor ne dida Iraq. Cntay j d di v away de pita xwe qew kirib hzn xwe j dab ser hev. Ji bo w j d dsa dikarib dest bi rn xwe bike. Bi v away p r birin ser xan pitre j gundn Sncar ko kurdn zd t de dijiyan bombe kir. Leker cntay bi v j nerawestiya rn xwe gav bi gav zde kir.

L Barzan PDK j vala ne disekinn. Ji ber ko pwendiyn Sriyey j mna Iraq bi Sovyet re hebn pereyek Kurdistan di bin bandora wan de b, tu hviyn alkar yan j pitgiriy ji wir tune b. Her wihe perey her mezin Kurdistan di bin bandora Turkiyey de b di rojeva Komara Turkiyey de j ji bo kurdan tu guhartinek tune b. Turkiye her wiha li hember her ikil pdena pirsa kurd b j.

Bi v ekl bi ten ran di dest de dima. Dewleta ko bikaribe kurdn bar bigjne Amerkay, ran b ji ber ko nakokiyn wan bi Iraq re hebn. Iraq bi riya Sovyet hukm xwe li Xelc j zde kirib. Ji bo v j ah dixwest bi kurdan re tkeve pwendiy bi riya wan cntaya Baas ji ser hukim daxne.

L baweriya kurdan Barzan bi ah ran nedihat. Tev v j tu riyeke din xwan ne dikir. ah Riza bi riya Nkson Kssinger bi "garantoriya" wan bi Barzan re kete pwendiy. Kssinger bi v away biryara alkariy da. L d weke ko pitre j bixwiya ko di er Xelc y daw de j ekere b, ev alkar ne ji bo serkeftina kurdan b. Wan bi v alkariy dixwast cntaya Iraq bitirsnin txin bin hukm xwe.

Cntaya Baas j v rew bi her away bi kar an. Ji hlek ve Partiya Komunst a Iraq kiand hla xwe ji hlek ve j "Cepheya Netewey ya Pver" ava kir da ko dor li kurdan teng bike. PKI dsa Bexday ore serokn w dsa bn "paver"! Li gor wan "Barzan bi temam ketib nav lep emperyalzm kevneperestan".

Cntay ji hlek ve ev kiryar dikirin ji hla din ve j di adara 1974an de haziriya lankirina otonomiya yekal dikir. L Barzan kurd bi temam ev kiryar protesto dikirin. Ji ber v j Barzan drs and Bexday da ko hukmet v biryar bic neyne. L hukmet di v away de xwed biryar b di 11 adar de otonomiya yekal lan kir.

Li ser v Partiy wezrn xwe ji hukmet vekiand waliyn Hewlr Suleymaniyey j dev ji karn xwe berdan. Hukmet j zzka dewsa wan ji kurdn hevalbendn xwe dagirt. Yek ji wan j Ubeydulla Barzan b.

Hasan el-Bekr Saddam zagonn bingehn guhertibn otonomiya ko dabn kurdan j li gora xwe di bin kontrola xwe de hitibn. Bi v away Barzan part btesr kiribn ji raya git re diyar dikirin ko otonomiya kurdan hatiye dayn.