PARTIYA DEMOKRATA KURDISTAN - XOYBUN

PDK - XOYBUN



Barzan li Yektiya Sovyet



Ev wne sala 1952an li Sovyeta ber hatiye girtin.



Pit ko Barzan hevaln xwe bi meeke dr dirj ko 52 rojan diajo derbas Sovyet bbn, li Nahvana Azarbaycan hatibn bickirin. Barzan hevaln xwe li wir ji hev tn veqetandin. Ew di kampn leker de, di rewn xerab de dest bi jiyaneke n dikin. Pit demek hukmeta herm Barzan dine Baky.

Barzan hevaln xwe ji hev hatibn veqetand ne dihitin ko ew hev bibnin. Her wiha rewa penabern kurd roj bi roj xerabtir dib. Li ser kayeta Barzan end caran r dan ko ew hev bibnin.

Xuya b ko berpirsiyarn Partiya Komunst a Azarbaycan kna xwe ya dema Mehabad ji br nekiribn. Berpirsiyarn kurd di dema azadiya Mehabad de ne xwestibn ko Komar tkeve bin hukm Azarbaycan niha j fersend ketib dest Bagirof berspirsiyarn Partiya Komunst. Bagirof Beriya j kiandib hla xwe herduyan li gora dil xwe agahdar didan Staln Komteya Merkez.

Barzan hevaln xwe di dema Staln de ji ber van sedeman gelek derd kiandin. Car bi car Barzan penabern kurd dihatin nefkirin. Nefkirineke di nav nefiy de... Penabern kurd pir caran bir diman. Her wiha di nav kampn kar de yan j di nav kampn leker de kar dikirin. L ya her xerab jihevqetandina wan b. Ev jihevqetandin birin ann ta ko Staln sax b j dom kir. Her tim ji hev dr di bin avan de bn. Di kampn xerab de nv tr nv bir dijiyan her ji end mehan an j salan carek dihatin nefkirin.

Barzan ji v rew ne raz b pir aciz dib. W ji berpirsiyarn hukmeta herm destr xwest ko here cem berpirsiyarn partiy Hukmeta Sovyet da ko pirsa netewey kurd bne ziman. D w bi v away rewa penabern kurd j bianna ziman gil gazincn xwe pk bikira. L ev daxwaza w nehat qeblkirin.

Hukmet di tebaxa 1948an de penabern kurd iyandin zbekstan. Barzan li Takent hat bichkirin bi alkariya mamosteyek rs xwe fr ziman rs kir. Tev ko Barzan ne li Azarbeycan b j, Bagirof h j dijtiya w dikir di derheqa w de raporn xerab diand navenda partiy. W her wiha merivek xwe iyand cem serokkomar zbekstan Yusufov ew j mna xwe kir dijmin Barzan.

Bi v away Bagirof, Yusufov, Larent serok parastin y dema Staln Beriya li dij Barzan cepheyeke dijberiy ava kiribn. Barzan j vala ne disekin. W ji end rojan carek nameyn ko rewa penabern kurd diyar dikirin ji Kremln re diand. L mixabin ev name bi git li cem Beriya diman ne digihtin cih xwe.

Di adara 1949an de dsa ch Barzan hat guhartin. V car ew andibn giraveke ko di nav gola Aral de dima. Pitre gav bi gav n din j birin Aral, l ew li s giravn cih belav kirin. Yn mayn j li cihn din belav kiribn. Pwendiyn wan ji hev qut bn haya wan ji hev ne tuneb. Daxwazn hevdtin j bi tu ekl ne dihatin qeblkirin. Barzan rojek di sala 1950an de bi jineke cran ko d biya Moskovay re dikeve pwendiy da ko nameya w li wir bavje qutiya postey. Ji bo v w ilkek xwe firotib hinek pere dab jinik. Bi alakriya jinik name digje Kremln.

Li ser daxwaza Staln di serokatiya Finikradof de heyetek die Takent Barzan j tnin wir. Ev heyet j daxwaza Barzan qebl nake, ango destr nade ko ew here Kremln.

Di destpka 1953an de li ser daxwaza Barzan penabern kurd tev li meydana hukmet dirnin dest bi boykota xwe dikin. ert wan ew b ko di serokatiya Barzan de heyetek bie Kremln pirsa kurd ji serokn dewlet re bne zimn. Ew nz 72 saetan li wir rnitin daxwazn xwe ji berpirsiyarn herm kirin. Li hember zirtn serok hukmet j Barzan kurdn din xwed biryar bn. Pwst b ko pirsa neteweyek bindest areser bibya Barzan amade b her xeter himbz bikira.

Ancax pit v r dan ko du kes li ser nav kurdan herin Moskovay. Tev ko r nedabn Barzan ko du nav van du kesan de be j, w qma xwe bi v pniyar anb.

Tev v ji heta ko Staln sax b, xirecira penabern kurd hukmeta herm dom kir. ax Staln mir Kruschev ket dewsa w, rew bi her away guhir. Serok KGB Beriya hat kutin gelek ji hevalbendn w j hatin cezakirin. Pit ko rew hebek sivik b, Barzan Moskovay da ko Kruschev serokn Sovyet ziyaret bike doza alkariy bike. L ew j ne hsan b. Barzan li ber Kremln s roj s evan dikeve greva rnitin. Di dawiy de Barzan derdikeve hizra Kruschev rew bi git j re diyar dike. Kruschev hevaln xwe bi hevre Barzan guhdar dikin. Barzan her wiha titn ko Bagirof Beriya anbn ser wan tne ziman wiha dibje:

”Hn ji hlek ve alkariya geln bindest dikin ji hlek ve j Beriya merivn mna w li dij van kiryaran xebat dikirin.” Barzan li gotinn xwe wiha dom dike: "Ez xwe niha serkeft dihesibnim. Ji ber ko ez niha pirsa netewey kurd bi heyeta her bilind a rojhilat re, ango bi heyeta Kremln re diaxifim. Ji xwe ez j ji bo rewa netewey kurd ko ji teref dagirkeran ve aral hatiye perekirin bnim ziman, hatime vir. V netewey baweriya xwe daye min. Hn dewleteke mezin in dibjin ko n alkariya geln bindest dikin. Ez ji bo v li vir im. Ez ji bo ko doza gel kurd a heqiy bi ser bikeve alkariya we dixwazim."

Kremln j 74 nameyn ko Barzan ji hukmeta Sovyet re andib bi dest xistibn. L yek ji van nameyan j ne gihtib cih xwe. Barzan ji Kruschev hukmeta Sovyet pitgiriya mafn kurdan daxwaz kir. Kruschev j soz bext ko d kurd bi xwe li ser arensa xwe biryar bidin, da Barzan.

Pit v hevdtin rewa penabern kurd ba dibe. Gelek xortn kurd (nz 200 kesan) li unversteyn Moskovay dest bi xwendin dikin. Her wiha xaniyek otomoblek dan Barzan w j dest bi xwendina ziman, siyaset aboriy kir. Barzan her wiha bedar kurseke lekeriy j dibe. Ev kurs ji generaln rs yn dewletn sosyalst re dihat amadekirin.

Barzan li wir ronakbrn kurd n mna Qanat Kurdo Ereb emo dt di sala 1956an de rvan li wir kurdn din ziyaret kir. Barzan pitgiriya daxwaza kurdn Sovyetstan ya otonomiy kir. Hukmeta Sovyetan ev daxwaz qebl nekir l ji bo pketina anda kurd biryarn n wergirt bi v away weann kurd, radyo pirtkn kurd bi serbest bi alkariya dewlet dest bi weann xwe kirin.

Dema Barzan hevaln xwe li Sovyetstan diman, bi serokatiya Celal Talaban heyetek li ser nav kurdn bar bedar kongreya navnetewey ya agirt ciwanan bb. ax Barzan Talaban hev dtin, Talaban j re rewa Kurdistan kurdan an ziman li pneyarn Barzan guhdar kirin.

Barzan li Sovyet vala ne disekin. W ne bi ten bi kurdn Sovyetstan re danustandin dikir. W her wiha bi gelek heyetn navnetewey re j pwend datan pirsa kurdan dian ziman. Ji bil wan heyetan w bi berpirsiyarn Kremln Partiy re j pwendiyan xurt danb.