BAJRN HER KEVN

BAJRN HER KEVN

Navenda bajrvanyet di Rojhelata Naverast ya kevin da, li Mezabotamya geliy ndus pkhata kemn mestirn ya aristanyeta chan.

Bajr hng di yan ( di karin ), bi pkevin, dam mirovan zan, ka ew d ewa li cihek akinc bin. Eve ya hatye rdan ber 10.000 ta 12.000 salan. Eve j li w war hate rdan ew di got war berhemdar ( Mezabotamya ).

Ew mirovn li vr di jyan herdem nrvan xirveker bn. L bel ew mirov hd, hd beref peydabna kit kal akinc bn ve di un xwe di nav civakn piik da ( piuk da ) akinci di kir. Li gel andina kit kal, ter tewal j di hat xodan kirin. L bel mirov di t bjt ( dikare bje ) ko ev civakn hen ne bibn xudan bajr. Komelek yan civakek hng di bo xudan bajr dema mezin tir ba ji gundek herwesa eger ne gelek cotyar, l bel evn gelek karn destxet ( karn dest ) dikir. Bazirgan, rayedarn ayn, serbaz fermanber tda jya ban. Vca bajr hng di yan ( di karin ) bi pkevin, dema ko cotyaran bermay ya qt heba eve ketiba di berhem da, da ko tex nn civak p jya ban. arezayya xirvekirin gelek ya giring bu, ji bo pkhatina w ewa em bi aristanyet nav dikeyin. Her di qonaxeka n da warn l bicih bn, yn mezin peyda bn. Bo nimone Jericho ( bi ziman Ereb Eriha ya ko di kevte welat Isral ) k ji wan bajrn her kevnar bu. Y ku 8000 salan ber zan mirov tda berdewam akinc bn. atal Hyk li li Roavay Bakur Kurdistan li nzik bajar Konya y hate vedtin. Ev bajrke ber 6500 ta 5500salan ber zan hatib avakirin. Zanna me di derbarey van bajrkan da gelek ya bertenge. unk i ptvyn nivsn di derbarey wan da ne mayne. Nivsn gelek pit hng ya peyda buy, nzk 3000 salan ber zan, eve j ya li devera Someryan ( eva bi Iraqa nuke tte navkirin ) peyda bi bu.

SUMER

Berawurd li gel devern jor yn bakr, devern Someryan di destpk da ne devern her ba yn kit kal bn. Ax tra xwe dewlemend b, ko berhemek ba j derkevt. L bel eve pit ku ew devern avn hik kir bana av bu avdana kit kal li wan deveran bi kar naba. Ev proje bi rengek her rk pk di hate encam dan, ji ber ko xelk v dever, hem bi vr ve girday bn. yann wek wana pdv bn ko ev ssteme berdewam y bi kar xo bidet. Berhemdar gebna welat Sumer' yan bu egera parebn di navbera bajrn serbixwe da. Wek : Or, Orok Ki, Laga Npor.

Her bajrkek ji vana bi kar xwe rat bu, wek paytextn gund devern dewrberan. Ji bil kel peln xarin herwesa Sumer rast kmasyn jdern hebna jyan ji di bn. Herwesa ji ber kmasyn dar beran j , gelek xan bi bern ax di hatine avakirin. Ev bern ax li ber germaya Tava Roj di hatine hik kirin, yan j di hatine qelandin di krha da. Dtna mukum bna v kerestey di bu hinr, ji berku bi dirjahya endn salan van beran hebna xwe bi van avahyan ve derbas dikir. Ev avahye j hindek pramdn mezin bn ku hem rexn ( aln - alyn ) wan ji pstiran ( derecan ) pk hati bn. Ji bo una ser avah ji bo peyama xwe bigehnin xuday xwe ( xo ) . Her bajrek xuday xwe ( xo ) hebu li dewr bern van avahyan wek peykern mezin hatibn avakirin. B guman rayedarn ayn di welat Sumeryan da xudan hz bn kemn car bu mrnin li wr peyda buyn. Kevintirn pertka yasay ya navdar j li serdem deshelatdarya Mr Ornamo ( nzk 2100 ber zayn hatye kirin ) li bajr Or. Ew piikdar yan harkar yn ku Sumeryan di dan pketina mirovayet y j ew bu ku kemn car Tirimbln bi xirxal ( Totik ) nivsn hatine kirin. Dumahy dest bi lstn sade yn nivsn li ser peykeran kirin. Ta dumahy wesa bi pket ku bi bte egera nivsna Bizmar ( Mizmar ). Ev nivsne j bi rengek s goe bu, ew di hate apkirin li ser pareka teqn ya il ( axa il ) pa di hate zuha kirin, ta bibaye dukumnt. kemn car nivsna Bizmar b wje ( Edeb ) p hatye parastin, eve bi bu bingehek bo rok serhatyn gelr yn Sumer' yan.

GELY NDUS

aristanyeta Sumeryan end sed ( 100 ) saleka ber ewa ku li Misra kevin bi pketi bu. aristanyeka d ya ku 2000 ber zayn pketin bi xwe ve dt ew bu ewa li gely ndus ( Welat Pakistan y nke ), l bel ew anda ( kutur ) bajr ya nedyar bu. Li ser pamayn bajrn Mohenjo - Daro Harapa ev aristanyeta kartker ( bi bandor ) gelek km tte dyarkirin. Ji ber ku em neyayn wan end nimunn nivsn rohn bikeyn, em nizann ka ev mirovn li vr di jyan ji kve hatibn. Bajrn wana gelek yt balk bn ji berku nexn bajrn wana bi weyek torey ( ebek, net ) bun cadn wana rastane k du di birn. Ew hatibn avakirin ber merov li wr jyaban. Ev aristanyete nzk 1700 salan ber zayn hilweya bu. Bel nedyare ewa bo. Welat Sumeryan ji berze ( wenda ) bu. Gelek ji bajrn Sumeryan pevun tda bu ceng di navbera wan da bu, belku eve bu egera dexesya ( hesdya ) byanyan ev bajre hatine dagirkirin. Babik 3 y yn dashelatdarya bajr Or, ewa ku bi destn Ornamo hatye damezirandin, k ji wan xaln her bilind yn aristanya wan bn. L bel ku pit bi destn Amorita hatne helweandin ( nzk 1900 ber zayn ), d Sumer ne yan dirjy bi deshelata serxwebna hebna xwe ( xo ) biden mju ya wan derket bu Babilya.


Holanda, 09. 10. 2006


Hekm Hiror

Kurdistan Welat Kurdaye - Her Bij Kurd Kurdistan

http://www.pdk-xoybun.com

http://www.xoybun.com/extra/slide/Unbenannt-2.swf


http://www.pdk-xoybun.com/nuceimages/Newroz_Kurdistan_PDK_Xoybun_x1.jpg


http://www.pdk-xoybun.com/nuceimages/Nexise_Kurdistane_PDK_b.jpg





Navnana ev ne j hat: PDK-XOYBUN; wiha, di xizmeta, Kurd Kurdistan daye : Pirojeya Kurdistana Mezin, Pirojeyn Abor Avakirin, Pirojeyn Cand Huner, Lkolna Droka Kurdistan, Perwerdeya Ziman Kurd, Perwerdeya Zann Syas, Weana Malper TV yn Kurdistane.
http://www.pdk-xoybun.com - www.xoybun.com

Bo v ney navnan:
http://www.pdk-xoybun.com - www.xoybun.com/modules.php?name=Sections&op=viewarticle&artid=317