PDK-XOYBUN; wiha, di xizmeta, Kurd û Kurdistanê daye : Pirojeya Kurdistana Mezin, Pirojeyên Aborî û Avakirin, Pirojeyên Cand û Huner, Lêkolîna Dîroka Kurdistanê, Perwerdeya Zimanê Kurdî, Perwerdeya Zanîn û Sîyasî, Weşana Malper û TV yên Kurdistane.

WÊNAK GELÊRÎ JI DÎMENÊ KURDISTANÊ DI GOTE~BÊJEKE GUNDÎ DE

NÎŞAN

Bi xwe ev peleke ji kelepora gelêrî ye; an bûyerê rojek palote ye li gundekî li derdora hirêma Mêrdînê tê nasîn, û bi taybet li gundê ( Bêrtê ) weke nemûne dibe:

PÊŞ-GOTIN

Di kar-xebata çi miletî de hebe, xweş tê zanîn şope-mayên wî; ji kelepora wî, jîn û jiyana wî têde dijî bi temamî tê naskirin an xuya dike bê ka çawan abûriya xwe dike, û ev jêre dibe resenek teybet, û dibe nemûne û çarçew ji bo zarok û nevîyên wî di pêşerojê de, çimkî weke neynikê xwe têde dibînin ji bo berdewamîya jîn û jiyaneke duristir, her wiha bi tevayî jî çanda milet dibe weke neynikekê li cîhanê.

MIJAR

Neysa .. Bo em şirove bikin û bidin nasîn bê çawa hatiye amadekirin rojana abûrî.. nuha li vir, li ber destê me heye perçak tore; qewale-bêjeyek- kevnar bi rengê helbestê hatîye rêzkirin ( helbet bi rengekî dengbêjî dihate gotin.. an ev qewalik tê gotin bi rengekî awazî liser gupîna mûkuta û him tê gotin bi: avêtin-ber-hev û wek tê nasîn weke dibêjin- bi navekî din: Stiranê " ber~dolabî ", yek davêje ber yê din .. an bi peyvên pirs û bersiva bi diyalogî dikin.

Û heger em bixwazin wê naveroka têde şirove bikin, tê xuyanê kirin bi xwe, bûyerek filklorî ye – an gelêriye- li ser kutana dan û burxule hatiye saz kirin, weke tê gotin – berê payizî wê xelk nifqê xwe deynin , ji yek giringtirîn karê male ew dan û savare û yên pêre nr. Belê.. piştî genimê xwe di niqira mezin de dikelînin , bi agirê êzing û tepika .. û her wiha ta dawî radixin li ser ferşekin mezin û liser latekên kevirî, û bi rastî ew ferşe-latê kevirî gelê gund tev de danê xwe liser radixin ku liber tava rokê ziwa û hişk bikin, htd.. Weke em tev dizanin.

Erê, piştî du sê rojan ew dan ziwa û hişk dibe, xweyê malê bandike xort û keçên gund, çi xortên mezin û ciwan.. çi êl û meriv bin, çi biyan û cîran bin, çimkî bi dore, her hink alî hina dikin, ew xort dora şeş kesan an heşt, an bêtir be jî nexeme, an kêm-zêde ne tu gazine, û li gora wan mûkuta jî tînin û dixin dest wan , bi dorê; nêvî mûkut hiltînin û nêvî yê din datînin û li dan didin ku qaşil ji ser biherifînin, û dibere stiran û qerwelka jî dibêjin da ko westan û bêdengiyê bixemilînin, tev qerf û henek û leqerdiya dema xwe ji êvarî ta şev zîz dibe dibuhêrin. Belê.. bi rastî tu dem nîşan jêre tunye, lê xwedê giravî wê wiha be.!

MEBEST

Û her bi vî awayî yek alîkariya yê din dike bi navê Palote, xuyaye yek ji wan palote dibe serkar û serkêşê wan , û ew jî zane bi qewala û bi dengbêjî yê.. û ew qewal yê gav û dema xwe ye, yanî bûyerê rojane ne li hev tîne.. çi tê ber devê wî û çi tê ber çavê wî û çi tê bîra wî -nexeme- dibêje û ditewîne, li derdora xwe dinêre û çi dibîne dibêje û davêje ser, ango li hev tîne buyer û kar û viyan tev hev dibe.

Erê.. bi rastî bi vî hawayî kar bi wan heval û hogira xweş dibe, û ev baş xuyaye ji vî perçê qewalê liber destê me, ger bi çavekî rexngerî û vekolînî lê binêrin, û ew bi xwe rexn û /yan bi peyvek din/ qerf û leqerdî ye dikin, an mere bêje bi henk-pê-kirin tê gotin, çi çalakiyên civakî bin.. çi bînerin û buyerin rojane bin .. çi şîretin perwerdekî bin û tê dabajkirin.. û htd.

* * *

Piştî xwendina, an pihîstina vê perçe~torê, qewale~ bêjika kevnar, palota di vî qewalê de û di naverokê de heye, çar-pênc beş xweş têne xuya kirin, û ew jî evin..:

1 - Serkar, peyvînek taybet dibêje , weke despêkekê.
2 - Qala şêx û mella dike û çûna wan ku çawa li zekayê digerin, û çawa ne raziya xwe dide xuyanê kirinê, çimkî tiralin.
3 - Daxwaza amadekirina xwarinê (firavînê) dike bo palota.
4 - Hatina I'tar û gera wî li nav gund û qala kirîn û dagijkirinê dike.
5 - Qerfa bi kesekî biyan dike, ku li gund bi cih bûye, û tev jê ne razîne.

Bi rastî pir wênê civakî tê hene, helbet wênak xweş ji dîmenê kurdistanê dide xuyakirin, wênake bûyerê rojane ya kevnar, wekî me gotî li jorî.

Û her wiha eve naveroka vê qewalê wek min bihîstiye, lê bi hêvî me hûnê bibûrînin li min nekin heger min kêm daniye, an ne xweş bi saz û kêş hatiye:

Belê ez pir mexabim, ji ber ev perçe~tore ne dirist û dozkiriye bi movikê xwe ve weke eşkere xuyaye, bi xwe ev perçe~helbest ji 8 movika pêkhatiye ristin, an çar bi çare, û carna ji 9 û 10 movika pêkhatiye hûnandin, jiber wiha jî awazên wê sivikin û ritimê wê sistin, û min bi xwe çend hevok sazkirin, ta helbestî be bi xêzên xwe ve, û bi neveroka çîroka xwe ve, bo sûdake çak bide merovan. Jiber wiha ez ji pêşde lêborînê dixwazim.

NAVEROK

( 1- )

Him û hayê
Hey ho hayê
Haho yelle ..

Him û hayê
— Keçê dayê
Ha li vir xin
— Li kevir xin
Kevir hil kin
— Bi şekir kin
Kevir hûr kin
— Bi gilgil kin
Bi dermanê
— çavê kul kin.

( 2 - )

Him û hayê
Hey, hê yelle
Şêx û melle

Yek betale ..
— yek tirale
Çûne deştê ..
— bînin geştê
Çûn bi hev re
— çûn zikayê ..
Tu kes tiştek
— Tişt neda yê
Xwezî berfek
— bibarî ya
Yek ji wan j.
— venegeri ya

3 - )

Him û hayê
Hey ho hayê
Haho yelle ..

Hey lêlê Êşê
— Lê Êşo xanê
Destek savarî
— bîne j' hebanê
Kevçî ya werî
— ji kevçîdanê
Û sê çar serî
— pîvaz pêr deynê
Û zû vergerî
— ji xêra xwenê
Ji pala rî
— bike tevdanê
Him û hayê ..
Hey hê yelle

4 - )
Him û hayê
Hey ho hayê
Haho yelle ..

Ji taxa jêrî
— bandikir tirî
Dihat Emoka
— ser bi kurkirî
Komeke mêş
— li dor difirî
Bi e’lb û nîvek
— tirî dikirrî
Him û hayê
Hey hê yelle ...

5 - )
Him û hayê
Hey ho hayê
Haho yelle ..

Êla hiso ..
— ew bi xwe Tate
Mala wî sehî
— li rohilate
Dengê çirçira
— vî ehmeqî
Weke şerê
— li ser late ..
Him û hayê
Hey .. ho hayê
Haho yelle ... hd.

10. 07. 2005

Ciwanê Abdal

Ciw@nê ABDAL

Kurdistan Welatê Kurdaye - Her Bijî Kurd û Kurdistan
http://www.pdk-xoybun.com
http://www.xoybun.com/extra/slide/Unbenannt-2.swf

http://www.pdk-xoybun.com/nuceimages/Newroz_Kurdistan_PDK_Xoybun_x1.jpg

http://www.pdk-xoybun.com/nuceimages/Nexise_Kurdistane_PDK_b.jpg